Wat een goede planner bij autisme doet
Voor veel mensen met autisme geeft een dag die je kunt zien rust. Niet omdat alles vast moet liggen, maar omdat je dan niet steeds hoeft te raden wat er komt. Een goede planner bij autisme doet daarom een paar dingen tegelijk:
- Hij maakt de dag voorspelbaar. Je ziet welke activiteiten er komen en in welke volgorde.
- Hij laat zien wat er nu is en wat er straks komt. Niet de hele week tegelijk, maar het stukje dat er op dit moment toe doet.
- Hij werkt met beelden. Een pictogram begrijp je sneller dan een zin, zeker als je moe bent of als er veel om je heen gebeurt.
- Hij maakt tijd zichtbaar. ‘Nog tien minuten’ zegt weinig als je tijd slecht voelt. Een klok die aftelt, laat het zien.
- Hij kondigt overgangen aan. Stoppen met het een en beginnen aan het ander is vaak het lastigste deel van de dag. Een seintje vooraf geeft tijd om om te schakelen.
- Hij is makkelijk aan te passen. Een dag loopt zelden precies volgens plan. Een wijziging wil je snel kunnen laten zien.
Een papieren planbord kan veel hiervan. Maar het blijft hangen waar het hangt, en jij blijft degene die zegt dat het tijd is voor iets anders. Daarvoor is GentleTime gemaakt.
Zo werkt GentleTime
1. Je plant de dag in pictogrammen
Op de computer, een tablet of je telefoon kies je pictogrammen uit een bibliotheek van zo'n 3.000 plaatjes, in 20 categorieën: eten, verzorging, school, spelen, vervoer en meer. Je zet ze in de goede volgorde en stelt in hoe lang elke activiteit duurt. Wil je het eenvoudig houden, dan zie je alleen wat je nodig hebt. Werk je met een team of plan je voor meer mensen, dan gebruik je de uitgebreide weergave met een tijdlijn.
Dagen die terugkomen, zoals een schooldag of een zaterdag, sla je op als sjabloon. Of je kopieert gisteren en past alleen aan wat anders is. Een hele dag staat er in een paar minuten.
2. De dag gaat mee, om de pols
Op een Apple Watch of een Wear OS-smartwatch ziet de persoon voor wie je plant:
- een pictogram van wat er nu gebeurt;
- een klok die aftelt tot het einde van de activiteit;
- wat er straks komt;
- een zachte trilling bij elke overgang, en als je wilt een vooraankondiging vlak ervoor.
Per persoon kies je of het horloge trilt, een geluidje maakt of stil blijft. Na het synchroniseren werkt het horloge ook zonder internet en zonder telefoon in de buurt. Zo gaat de planning mee naar school, naar het werk, naar opa en oma of naar de sportclub.
Geen horloge? Dan kan de dag ook op een eigen telefoon of tablet, in de GentleTime-app, of in de browser met een eigen, eenvoudige inlog. Ook daar is te zien wat er nu gebeurt en wat er straks komt, en tik je een activiteit aan als die klaar is.
3. Je kiest hoe de dag loopt
Niet iedereen heeft baat bij dezelfde vorm van structuur. Wat de een rust geeft, maakt de ander onrustig. Daarom kies je per persoon:
- Op de klok. De dag gaat vanzelf verder op de geplande tijden.
- Stap voor stap. De volgende stap komt pas na een tik op Klaar. Te laat bestaat dan niet.
- Afvinken. Een lijst om af te vinken, in elke volgorde en helemaal zonder tijden.
Je kunt de activiteiten ook groeperen per dagdeel, zodat de dag in een paar overzichtelijke blokken uiteenvalt.
Voor wie is deze dagplanner?
Voor kinderen
Ouders zetten de dag klaar: de ochtend voor school, de middag erna, het avondritueel. Je kind kijkt op de pols in plaats van te wachten tot jij het nog een keer zegt. Dat maakt de ochtend niet vanzelf makkelijk, maar scheelt wel herhalen. Ideeën voor de lastigste momenten lees je in een ochtendroutine met pictogrammen en overgangen makkelijker maken.
Voor volwassenen
Ook veel volwassenen met autisme hebben baat bij een zichtbare planning. Je plant je eigen dag, of je doet het samen met een begeleider. Een horloge valt minder op dan een planbord, en de pictogrammen zijn leeftijdsneutraal. Wie liever geen tijden ziet, kiest voor stap voor stap of afvinken. Meer hierover in planning voor volwassenen met autisme.
Voor gezinnen en zorgteams
Beide ouders, een oppas of een begeleider werken vanuit hetzelfde dagprogramma. Zo gaat de ochtend hetzelfde, wie er ook ‘dienst’ heeft. Met het Family-abonnement plannen twee begeleiders samen voor maximaal vier personen.
In een woonvorm, op de dagbesteding of bij ambulante begeleiding plan je voor meer mensen tegelijk. Iedere begeleider ziet dezelfde dag, en een dashboard laat per persoon een samenvatting van de dag zien. Dat helpt bij de overdracht tussen diensten. Met de mobiele app voor begeleiders, voor iOS en Android, pas je een programma ook onderweg aan. Begeleider en cliënt kunnen elk hun eigen taal gebruiken: GentleTime is er in het Nederlands, Engels, Duits, Frans en Spaans.
Begin gratis, op papier
Wil je eerst kijken of een visueel schema werkt? Maak dan met de gratis dagschema-maker een strook of losse kaarten om te printen. Je hebt er geen account voor nodig. Hoe je een goed schema opbouwt, lees je in dagschema bij autisme. Begin je liever nog kleiner, met twee plaatjes, kijk dan bij de eerst-dan-kaart.
Merk je dat het helpt, maar blijft het schema thuis aan de muur hangen terwijl de lastige momenten ergens anders zijn? Dan is een planner om de pols de volgende stap.
Wat kost het?
Je kunt GentleTime 14 dagen gratis proberen, met alle functies en zonder creditcard. Daarna kies je het abonnement dat bij jullie past, vanaf € 7,99 per maand voor één persoon. Er zijn ook abonnementen voor gezinnen en voor zorgteams. Bekijk de prijzen of alle functies. We laten nieuwe gebruikers in kleine groepen toe, dus het kan even duren voordat je account klaarstaat.
GentleTime is een hulpmiddel voor structuur in de dag. Het is geen behandeling en vervangt geen begeleiding door een professional die de persoon kent.
Veelgestelde vragen
Wat is een planner bij autisme?
Een hulpmiddel dat de dag zichtbaar maakt: welke activiteiten er komen, in welke volgorde, en wat er nu aan de beurt is. Dat kan een planbord met pictogrammen zijn, een app of een horloge. Een goede planner kondigt ook overgangen aan en is makkelijk aan te passen als de dag anders loopt.
Voor welke leeftijd is GentleTime?
Voor kinderen, jongeren en volwassenen. Iedereen die baat heeft bij visuele structuur en zachte herinneringen kan ermee uit de voeten. De pictogrammen zijn duidelijk en leeftijdsneutraal, en per persoon kies je hoe de dag loopt: op de klok, stap voor stap of als lijst om af te vinken.
Welke horloges werken met GentleTime?
De Apple Watch en smartwatches met Wear OS, zoals de Samsung Galaxy Watch en de Google Pixel Watch. De dag plan je op elke computer, tablet of telefoon. Het horloge ontvangt hem vanzelf.
Kan het ook zonder horloge?
Ja. De persoon kan de dag ook volgen in de GentleTime-app op een eigen telefoon of tablet, of in de browser met een eigen, eenvoudige inlog. Daar is ook te zien wat er nu gebeurt en wat er straks komt.
Werkt het horloge zonder internet?
Ja. Na het synchroniseren staat de dag op het horloge en loopt hij door, ook zonder internet en zonder telefoon in de buurt. Wijzigingen komen binnen zodra er weer verbinding is.
Kunnen meerdere begeleiders dezelfde planning beheren?
Ja. Met het Family-abonnement plannen twee begeleiders samen, met Care Team zoveel begeleiders als je wilt. Iedereen ziet hetzelfde dagprogramma.
Moet ik technisch handig zijn?
Nee. Kun je iets slepen of aantikken, dan kun je een dag plannen. De meeste mensen hebben hun eerste dag binnen tien minuten klaar, en daarna kopieer je een eerdere dag en pas je aan wat anders is.